W styczniowy mroźny poniedziałek …

Za oknem zima. Mróz i śnieg. Może warto więc wrócić pamięcią do ciepłych letnich dni? Pobliskiej Skawy i szlaków Beskidu Małego? Zapraszamy do lektury korespondencji jaką na ręce Emila Zegadłowicza kierował w latach 1926 i 1927 Witold Hulewicz, poeta, krytyk literacki i wydawca, wspominając wakacje spędzone u górzeńskiego pisarza.

Przyjaźń Emila Zegadłowicza (1888-1941) i Witolda Hulewicza (1895-1941) sięgała swymi początkami narodzin Niepodległej. Hulewicz był podczas I wojny światowej żołnierzem w armii niemieckiej, uczestniczył w powstaniu wielkopolskim, a po powstańczym zrywie wrócił do rodzinnych Kościanek k. Strzałkowa w Wielkopolsce. Studiował na Uniwersytecie Poznańskim i na paryskiej Sorbonie. Wspólnie ze starszym bratem Jerzym (1886-1941), także przyjacielem Zegadłowicza, wydawał pismo literackie „Zdrój”. Poeta, pisarz (autor powieści o Beethovenie Przybłęda Boży), tłumacz. W latach 20. przeniósł się na kilka lat do Wilna, gdzie był m.in. kierownikiem programowym Rozgłośni Wileńskiej Polskiego Radia. Z pracą Hulewicza na Wileńszczyźnie związana jest przytoczona dzisiaj przez nas korespondencja. W lutym 1926 roku Witolda odwiedził w Wilnie Zegadłowicz, w ramach rewizyty, w lipcu Hulewicz przybył do górzeńskiego dworu. Wrażenie jakie zrobiły na nim Skawa, piękna okolica i podnóża Beskidu sprawiły, że nawiązywał do nich w swych listach przez kolejnych kilka miesięcy.

Przed przyjazdem do Gorzenia Hulewicz pisał:

1 VII 1926

Przyjedziemy sobota. Wynajmij [Zenonowi] Kosidowskiemu * pokój. Kilka dni. Jeżeli niemożliwe to Wadowice.

Witold

Po lipcowych wakacjach u Zegadłowicza Hulewicz wciąż nawiązywał do tamtego lata:

20 IX 1926

Emilku najdroższy!

Na razie tylko słówko, zanim list porządny napiszę. Wszystko jest w porządku, tylko aura pomorska po beskidzkiej wydaje się chropawa, ostra i nieżyczliwa, choć jesień jest piękna. [- -]

Jeszcze nie umiem Ci wyrazić, czym był dla mnie Gorzeń – Ty – Twoi – Skawa – Babia Góra i wszystko, i wszyscy naokoło. To się dopiero okaże. [- -]

Pani Cioci ** ręce ucałuj z wielką moją wdzięcznością. Pani Rysi *** ostrożnie to samo – żeby nie połamać rączek. Córy Twoje **** ściskam z wujowskim uczuciem – a Ciebie? Ach, Ciebie…!

Daj Ci, Boże , wszystko, wszystko!

Twój wierny W. H.

[Dopisek Heleny Hulewiczowej ***** :] Bardzo serdecznie całuję i pozdrawiam wszystkich. Helena H.

P[apowo] T[oruńskie], 20/IX 26

30 IX 1926

[- -] Myśl moja błądzi Zaskawiem a Zbywaczówką, między Dzwonkiem a Grodziskiem, tuła się i tłucze skrzydłami, smętna, smętna …Gdyby na ziemi były same Emile, a mapa świata wykazywała same tylko Gorzenie, kwestia wiecznej szczęśliwości byłaby nie najgorzej rozwiązana, bez uciekania się do zaświatów… [- -]

Twój Witold H.

O wrażeniu jakie lato 1926 roku wywarło na poecie świadczy list napisany w drugim kwartale 1927 roku z Wilna:

Przy rybce z Jeziora Trockiego i wódeczności miejscowej myślę o Skawie i Górze Jaroszowickiej – [- -]

Witold Hulewicz

(fragmenty listów pochodzą z tomu: Wielkie rzeczy zrozumienie. Korespondencja Jerzego, Witolda i Wandy Hulewiczów z Emilem Zegadłowiczem (1918-1938), oprac. i wstęp M. Wójcik, PIW, Warszawa 2008, s. 172, 173-174, 190).

Przypisy

* Zenon Kosidowski (1898-1978) – poeta, prozaik, eseista, współredaktor „Zdroju”, redaktor i dyrektor radia w Poznaniu. Po II wojnie światowej w USA.

** Wanda z Zawierusińskich Kaiszarowa (1864-1935) – ciotka Emila Zegadłowicza.

*** Maria Olimpia z Kurowskich Zegadłowiczowa (1884-1971) – żona poety, nazywana wśród członków rodziny i w kręgach towarzyskich Rysią.

**** Atessa Rudel-Zegadłowicz (1920-2013) i Elżbieta Sempek-Zegadłowicz (1916-1966) – córki poety.

***** Helena z Kaczkowskich Hulewiczowa (1866-1946) – matka Witolda i Jerzego.

Losy Bohaterów korespondencji potoczyły  się dramatycznie. Emil Zegadłowicz zmarł w szpitalu w Sosnowcu w lutym 1941 roku. Witold Hulewicz, podczas okupacji zaangażowany w działalność konspiracyjną został aresztowany i zamordowany przez Niemców w Palmirach w czerwcu, jego starszy brat Jerzy zmarł kilka tygodni później – tuż po otrzymaniu informacji o zgonie Witolda.

A za oknami dalej śnieg i mróz …

Podziel się:

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

// Inne artykuły

Publikacje za 2019

Pobierz w PDF kliknij tutaj Authors: Marcin Witkowski Muzeum Miejskie w Wadowicach Town Museum in Wadowice ORCID: kliknij i zobacz e-mail: wadoviana@wck.wadowice.pl Abstract: Publications for 2019 List of

Publikacje za 2003

Pobierz w PDF kliknij tutaj Authors: Tomasz Ratajczak Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Filologii Polskiej University of Zielona Góra, Institute of Polish Philology ORCID: kliknij i zobacz e-mail: t.ratajczak@ifp.uz.zgora.pl

Recenzja książki: Idziemy w bój życia. Społeczność wadowickiego Gimnazjum w drodze do Niepodległej. Pamięci Wadowiczanom: nauczycielom, absolwentom i uczniom wadowickiego Gimnazjum Humanistycznego, którzy oddali życie za Niepodległość Ojczyzny w latach 1914-1921, red. K. Meus, Stowarzyszenie Absolwentów Liceum Ogólnokształcącego im. Marcina Wadowity w Wadowicach, Wadowice 2018

Pobierz w PDF kliknij tutaj Author: Grzegorz Chajko Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego The Pontifical University of John Paul II in