„Z ostatnich chwil bohatera”. Podporucznik Jan Antoni Władysław Hernich (10.03.1899-1.08.1920).

Podziel się:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on print

Kontakt:

Adres redakcji
Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Ul. Teatralna 1
34-100 Wadowice
wadoviana.eu
Osoba do kontaktu
Marcin Witkowski, sekretarz redakcji
Ul. Kościelna 4
34-100 Wadowice
wadoviana@wck.wadowice.pl
33 873 81 00; 730  725 036

Pobierz w PDF

Author:

Michał Siwiec-Cielebon

independent researcher

Abstract:

„The last moments of a hero”. Lieutenant Jan Antoni Władysław Hernich 10.03.1899-1.08.1920

Jan Antoni Władysław Hernich (1899-1920) was a native of Wadowice and a pupil of the Wadowice Secondary School, a legionnaire and later an officer of the 12th Wadowice Land Infantry Regiment. He died on August 1st, 1920 in the battle of Leszniów in Volhynia, as the only officer of this regiment born in Wadowice, the town where the regiment was formed and which later became its peaceful garrison. The battle fought by the 12th IR against the 1st Horse Army of Siemion Budionny for the rebound of Leszniów occupied by the Bolsheviks was part of the Polish Army’s operation to regain Brody and stop the Bolshevik army in its march to Lviv. The Wadowice Land Infantry Regiment played an important and glorious role in this operation, and the anniversary of beating the Bolsheviks near Leszniów was later celebrated as the 12th IR, and the figure of Jan Hernich was considered a hero of the regiment. The article recalls the fate of a young hero – a contemporary Wadowician completely unknown – who as a young boy engaged in the struggle for Polish independence, and brie y describes the four-day struggle of the regiment between Beresteczko and Brody. There is also a memoir of one of Jan Hernich’s colleagues, who described the death of his friend in 1924 in the regiment’s commemorative publication. The author of the article, on the example of the losses of the 12th IR in the battle of Leszniów, also pointed out the contradictions in the records concerning the regiment’s war losses given in various sources and publications.

Key words:

Lieutenant Jan Hernich, 12th Wadowice Land Infantry Regiment, Polish Legions, the battle of Leszniów, the Polish-Bolshevik war of 1920, Polish Army officer

Pages:

55 - 76

Bibliography:

Archival sources

Wojskowe Biuro Historyczne-Centralne Archiwum Wojskowe im. gen broni Kazimierza Sosnkowskiego Warszawa

Kolekcja Akt Personalnych i Odznaczeniowych

AP 3430, Hernich Franciszek

AP 424, Hernich Jan [Antoni Władysław]

AP 166 Hernich Kazimierz

KW 38/H-45, Hernich Jan [Antoni Władysław]

Kolekcja akt 12 pułku piechoty

I.320.12.49, Dokumenty operacyjne i relacje z lat 1919-1920.

I.320.12.70, Dziennik pułkowy od 1 stycznia do 10 listopada 1920 r.

I.320.12.72, Listy strat z lat 1918-1920 – odpisy z dzienników wydarzeń.

Archiwum Parafii Wadowice

Liber Natorum et Baptisatorum, t. II, t. III, t. IV.

Liber Mortuorum, t. II, t. III.

Sources

Honor i Ojczyzna. Dwunasty Pułk Piechoty w dniu wręczenia mu chorągwi przez obywateli Ziemi Wadowickiej i ku uczczeniu pamięci bitwy pod Leszniowem dnia 1 sierpnia 1920 r. jako w dniu swego święta pułkowego poświęca, [Wadowice 1924].

Klasyfikacya uczniów c. k. Realnego Gimnazyum w Wadowicach za drugie półrocze roku szkolnego 1874, Wadowice 1874.

Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920, Warszawa 1934.

Rocznik lekarski 1936, Warszawa 1936.

Rocznik lekarski 1938, Warszawa 1938.

Rocznik oficerski 1923, Warszawa 1923.

Rocznik oficerski 1924, Warszawa 1924.

Rocznik oficerski 1928, Warszawa 1928.

Rocznik oficerski 1932, Warszawa 1932.

Rybka R., Stepan K., Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Warszawa 2006.

Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. gimnazyum w Wadowicach, 1910 – 1917.

Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. realnego i wyższego gimnazyum w Wadowicach,1876 – 1878.

Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. wyższego gimnazyum w Wadowicach, 1879 – 1881.

Sprawozdanie Dyrekcyi gimnazyum państwowego w Wadowicach za rok szkolny 1918/19, Wadowice 1919.

Urzędowy spis lekarzy uprawnionych do wykonywania praktyki lekarskiej oraz aptek w Rzeczypospolitej Polskiej w opracowaniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Generalnej Dyrekcji Służby Zdrowia). 1924/25, Warszawa 1925.

Urzędowy spis lekarzy uprawnionych do wykonywania praktyki lekarskiej oraz aptek w Rzeczypospolitej Polskiej w opracowaniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Generalnej Dyrekcji Służby Zdrowia). 1926/27, Warszawa 1927.

Urzędowy spis: lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek, położnych, uprawnionych i samodzielnych techników dentystycznych oraz wykazy: aptek, szpitali, ubezpieczalni społecz., ośrodków zdrowia, przychodni samodzielnych oraz centrali i filii Państwowej Szkoły Higieny, 1939, Warszawa 1939.

Bibliography

Corpus studiosorum Universitatis Iagiellonicae in saeculis XVIII-XIX. Tomus III: E-J, red. K. Stopka, Kraków 2006.

Dubicki T., Suchcitz A., Oficerowie wywiadu WP i PSZ w latach 1939-1945, t. III, Łomianki 2018.

Herzog J., Krzyż Niepodległości. Wspomnienia ze służby Legionach, [Kraków 2001].

Siwiec-Cielebon M., Vinctis non victis. Pokonanym nie zwyciężonym. Wadowicka Lista Katyńska, Wadowice 2010.

Siwiec-Cielebon M., Wolności siew. Absolwenci i uczniowie c. i k. Gimnazjum Wyższego w Wadowicach do 1918 r. jako kadra przyszłych sił zbrojnych odrodzonej Rzeczypospolitej, „Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”, 2018, nr 21, s. 92-145.

Zarys historii pracy niepodległościowej powiatu wadowickiego, oprac. W. Hajewski, Wadowice [1937].

Zarys historii wojennej 12-go pułku piechoty, z polecenia Wojskowego Biura Historycznego opracował kpt. Franciszek Mucha, Warszawa 1928.