Józef Jura w Muzeum Miejskim

plakat

Od niedzieli 26 czerwca 2016 roku w sali ekspozycyjno-edukacyjnej Muzeum Miejskiego można ogladać wystawę ”Józef Jura Wadowicki rzeźbiarz i portrecista”. Na ekspozycji przedstawiony został jedynie niewielki fragment ogromnego dorobku tego pochodzącego z Kęt artysty, który większość swego życia spędził w Wadowicach gdzie tworzył, prowadził zakład kamieniarski i uczył młodych adeptów sztuki rzeźbiarskiej.

Wystawa jest oparta o kolekcje dzieł Józefa Jury zgromadzone przez jego rodzinę: córki, wdowę po synu Tytusie oraz wnuczki rzeźbiarza.

Swoje zbiory udostępniły: Zuzanna Jura, Helena Jura, Joanna Borkowska-Bąk, Jolanta Miarka oraz Małgorzata Zaremba. Dopełnieniem ekspozycji są rzeźby z Muzeum Dwór Emila Zegadłowicza oraz płaskorzeźby ze zbiorów Muzeum Miejskiego. Wystawa została zaprojektowana i przygotowana przez pracowników muzeum we współpracy z Jolantą Miarką oraz grafikiem Maciejem Hojdą, który przygotował m.in. wielkoformatowe zdjęcie artysty. Ekspozycji towarzyszy publikacja ”Józef Jura Wadowicki rzeźbiarz i portrecista” zredagowana przez Joannę Pytlowską-Bajak i Marcina Witkowskiego w opracowaniu graficznym Macieja Hojdy.

”Józef Jura Wadowicki rzeźbiarz i portrecista” to pierwsza wystawa prac artysty w mieście od czasów reaktywowanego przez Franciszka Suknarowskiego ”Czartaka” i druga (po kęckiej) wystawa od śmierci Józefa Jury.

Józef Jura

Józef Jura urodził się w Kętach 7 marca 1889 roku. Jego ojciec był kamieniarzem i właścicielem betoniarni a matka córką młynarza. Zainteresowanie rzeźbą wykazywał  już od najmłodszych lat. Dzięki zaoszczędzonym pieniądzom 15-letni zaledwie Józef wyjechał do włoskiej miejscowości Val Gardena, gdzie przez rok studiował rzeźbę u tamtejszych mistrzów. Po powrocie powstały jego pierwsze dzieła: tzw. ”pomnik grunwaldzki” (Matka Boska Królwa Polski) w Kętach (1910 rok) oraz pomnik ułana w Białej (1916 rok). Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości powstała w Ponikwi droga krzyżowa wyrzeźbiona przez artystę w drewnie.

Okres dwudziestolecia międzywojennego był dla Józefa Jury czasem największej aktywności twórczej. Ukończył studia na krakowskiej ASP (uczeń prof. Konstantego Laszczki), po których wyjechał na roczne studia do Rzymu. Po powrocie z Wiecznego Miasta zamieszkał w Wadowciach i związał się z nimi juz do końca.

Na ul. Młyńskiej (później Chopina) założył zakład kamieniarski i pracownię artystyczną, w której pierwsze artystyczne kroki stawiali m.in. Wincenty Bałys, Franciszek Suknraowski czy Roman Brańka. Jura szybko znalazł się w artystycznym kręgu skupionym wokół Emila Zegadłowicza (”Czartak”) a w 1933 roku, wspólnie ze swoim uczniem Wincentym Bałysem, współtworzył Grupę Artystów Plastyków ”Czartak II”. W 1936 roku ożenił się z Anielą Suknarowską (siostrą swojego ucznia Franciszka), z którą miał czworo dzieci – Lidię, Alinę, Tytusa i Zuzannę.

Józef Jura był przede wszystkim artystą sakralnym. Za medalion z podobizną papieża Piusa XI (1925 rok) został odznaczony medalem a papież podarował mu dokument ze specjalnym błogosławieństwem na dalszą twórczość. W pracowni rzeźbiarza powstawały płaskorzeźby i medaliony z podobiznami Maryi, Jezusa, świętych oraz hierarchów kościelnych. Był autorem ołtarzy, m.in. „Ostatniej Wieczerzy” w mensie ołtarza głównego w kosciele parafialnym w Wadowicach (lata 20.) oraz pomników nagrobnych na wadowickim cmentarzu. Obok rzeźby sakralnej powstawały też inne dzieła, m.in. Pomnik Poległych Żołnierzy 12 Pułku Pechoty, dsłonięty przed koszarami na ul. 3 Maja w 1928 roku.

Podczas okupacji dom i zakład Jury zostały zajęte przez Niemców. Józef, jako fachowiec, został kierownikiem zakładu, dzięki czemu udało mu się uratować przed wywózką na roboty do Rzeszy wielu młodych, których zatrudniał jako robotników.

Po wojnie nadal tworzył głównie rzeźbę sakralną, m.in. ołtarze i figury w Dębowcu i Zakopanem. Swoje dzieła albo ich fotografie wręczał w prezencie dostojnikom kościelnym, m.in. prymasowi Wyszyńskiemu i abp. Wojtyle. W jego pracowni powstały też płaskorzeźby ówczesnych generałów i marszałków Ludowego Wojska Polskiego (K. Świerczewski, M. Spychalski), przedstawicieli władz państwowych i partyjnych (W. Gomułka) a w latach 70. patronów wadowickich szkół (M. Konopnicka, M. Skłodowska-Curie, Janek Krasicki). Swoje prace wystawiał na zbiorowych wystawach reaktywowanego po wojnie ”Czartaka” oraz w krakowskim Pałacu Sztuk Pięknych.

Rzeźbiarz zmarł w 1978 roku.

Wystawa Józef Jura   Wystawa Józef Jura (2)    Wystawa Józef Jura (3)

 

Rafał Kalinowski         Głowa Chrystusa         Pius XI

 

               Autoportret               Emil Zegadłowicz

Emil Zegadłowicz daleki i bliski

plakat_Emil_Zegadłowicz_zmniejszony

Z okazji 75. rocznicy śmierci Emila Zegadłowicza Wadowickie Centrum Kultury zaprasza na spotkanie z redaktorami i autorami książki ”Emil Zegadłowicz daleki i bliski”, które odbędzie się w czwartek 25 lutego 2016 r. o godzinie 17.30 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury.

Literaturoznawcy i historycy literatury z Uniwersytetów: Jagiellońskiego, Pedagogicznego, Rzeszowskiego oraz Śląskiego opowiedzą jak dzisiaj czytać autora ”Powsinóg beskidzkich” i ”Zmór” i na ile aktualna jest problematyka poruszanych przez gorzeńskiego pisarza tematów. Opowiedzą skąd wzięła się ich fascynacja poetą, który w ciągu swej blisko 32-letniej pracy twórczej przeszedł tak wielką artystyczną przemianę – od sławiącego piękno Beskidu i rozmiłowanego w ludowości autora ”Kolędziołek beskidzkich” po zbuntowanego pisarza łamiącego tabu we ”Wrzosach” i ”Motorach”. Zaproszeni goście przedstawią też inny, mniej znany obraz Zegadłowicza – jego zamiłowanie do sztuki i mecenat jakim objął spore grono artystów – począwszy od świątkarza Jędrzeja Wowry z Gorzenia Górnego po wadowickich rzeźbiarzy – Wincentego Bałysa i Franciszka Suknarowskiego.

Swego rodzaju zapowiedzą spotkania niech będą słowa redaktorów tomu artykułów i studiów jakie złożyły się na publikację ”Emil Zegadłowicz daleki i bliski”, pokłosia konferencji, która odbyła się w hotelu ”Młyn Jacka” w dniach 17-18 kwietnia 2012 r. zatytułowanej ”Emil Zegadłowicz. Pisarz i mecenas sztuki”:

Zegadłowicz jako pisarz ”daleki” rysuje się w coraz odleglejszej perspektywie naturalnego dystansu czasowego, gdyż nawiązywał formą liryczną do wątków i światopoglądu Młodej Polski. W prozie z kolei, którą można umieścić w nurcie wspomnieniowych mitów o dzieciństwie i / lub młodości, w nurcie społecznym (czy wizjonersko-społecznym) problematyka tekstów powieściowych Zegadłowicza oddala się w obrębie procesu historycznoliterackiego wraz z całością dwudziestolecia 1918 – 1939. [- -]  Jednocześnie szereg składników pisarstwa Zegadłowicza daje się odnieść do tak różnej od dwudziestolecia współczesności. Będą to ślady ”bliskich” relacji z problemem społecznego rozwarstwienia, które nie uległo zniwelowaniu w warunkach państwa demokratycznego. [- -] Zaangażowanie autora Martwego morza… w walkę z nierównością ekonomiczną, generującą różnice polityczne, kulturowe, mentalne, stanowi formę sprzeciwu wobec zawsze istniejących, choć nie zawsze w widoczny sposób eksponowanych zagrożeń – [- -] (Emil Zegadłowicz daleki i bliski, red. H. Czubała, K. Kłosiński, K. Latawiec, W. Próchnicki, Katowice 2015, s. 11-12).

Spotkanie ”Wokół Wadovian”

plakat_Wokol_Wadovian

Redakcja ”Wadovian” zaprasza wszystkich czytelników i miłośników historii Wadowic na spotkanie promujące najnowszy, osiemnasty numer rocznika. Zaprezentowana zostanie także druga nowość wydawnicza Wadowickiego Centrum Kultury – książka autorstwa prof. Tadeusz Kłaka ”Tajemnice życia Janiny Brzostowskiej. Listy Janiny Brzostowskiej do Stanisława Tyszkowskiego”. Podczas spotkania, które odbędzie się w czwartek 28 stycznia 2016 r. o godzinie 17.30 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury, prelekcje wygłoszą o. dr hab. Szczepan Praśkiewicz OCD i prof. dr hab. Tadeusz Kłak.

Już jest najnowszy, osiemnasty numer ”Wadovianów”!

WADOVIANA_18_okladka_inter-1

Szanowni Państwo,
ukazał się kolejny, osiemnasty numer rocznika ”Wadoviana”. Od dzisiaj jest dostępny online natomiast od Nowego Roku w księgarniach i biurze Muzeum Miejskiego będzie można zakupić jego drukowaną wersję.

Nasze pismo stale ugruntowuje swoją pozycję w środowisku naukowym o czym najlepiej świadczą nowe nazwiska publikujących autorów. W 2015 r. ”Wadoviana”, od dwóch lat znajdujące się na ministerialnej liście czasopism naukowych, otrzymały 4 punkty stając się jednym z najwyżej punktowanych pism regionalistycznych w Polsce. Rocznik wpisany został także do prestiżowej bazy czasopism CEJSH (The Central European Journal of Social Sciences and Humanities), indeksowany jest również w innych humanistycznych bazach naukowych – Index Copernicus Journal Master List oraz BazHum.

Sukcesy mijającego roku pozostały jednak w cieniu niepowetowanej straty jaką poniosły ”Wadoviana”. W karmelitańskim klasztorze ”na Górce” 12 września zmarł o. dr hab. Honorat Czesław Gil, członek Rady Naukowej pisma i długoletni współpracownik redakcji. Nasze pismo straciło wyjątkowego doradcę i przyjaciela a Wadowice zasłużonego badacza dziejów miasta i historii wadowickiej wspólnoty karmelitańskiej. Artykuł Jemu poświęcony otwiera numer.

Teksty, które wpłynęły do teki redakcyjnej recenzowało w tym roku piętnastu recenzentów, m.in. z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Pedagogicznego i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz pracownicy krakowskiego i katowickiego IPN. Po ich surowej ocenie do publikacji skierowaliśmy sześć rozpraw.
Tematyka artykułów, zarówno rozpraw jak i tekstów nierecenzowanych, jest w tym roku bardzo zróżnicowana. Na łamach rocznika Czytelnik znajdzie nie tylko interesujące szczegóły funkcjonowania wadowickiego Sądu Obwodowego końca XIX w. czy biografię galicyjskiego posła Ludwika Dobiji ale także edycję tekstów źródłowych dotyczących ojca Marcina Wadowity czy relację z gaszenia pożaru w andrychowskiej fabryce ”Bracia Czeczowiczka” w 1945 r. Na uwagę zasługują artykuły z działu ”Miscellanea”, a wśród nich szczególnie tekst Andrzeja Kotowieckiego o wadowickich wodociągach miejskich, których mapę załączyliśmy do niniejszego numeru. Na kartach ”Wadovianów”, wzorem lat ubiegłych znalazły się także wadowickie i okołowadowickie bibliografie za rok bieżący i 2007.

Serdecznie zapraszamy do lektury.

Finał obchodów 100-lecia wadowickiego kina w wyjątkowej, konferencyjnej odsłonie!

Plakat_100_lecie_Kina(na_stronę)

Po kinowo-filmowej Nocy Muzeów, plenerowych projekcjach w parku miejskim i koncercie muzyki filmowej przyszedł czas na podsumowanie 100. rocznicy pierwszej emisji filmu w naszym mieście. Wadowickie Centrum Kultury zaprasza wszystkich na konferencję popularno-naukową Od kinoteatru Wysogląda do kinaCentrum” 100 lat wadowickiego srebrnego ekranu”, która odbędzie się w czwartek 29 października w sali kameralnej WCK.

Na spotkanie zaprosiliśmy m.in. dr. Konrada Meusa, który opowie o początkach wadowickiej ”dziesiątej muzy”. Blaski i cienie pracy przedwojennego właściciela kina przedstawi dr Urszula Biel, wykładowca z Akademii Polskiego Filmu a dr Monika Maszewska-Łupiniak z UJ opowie o filmie w cuglach propagandy PRL. Jak funkcjonowało wadowickie kino w latach okupacji? Jak ”Biały Murzyn” znalazł się w ”Gdyni”? Jak dokonano rewolucji w redukcji taśmy filmowej? Wreszcie jak to się stało, że kino zmieniło adres a widzowie założyli okulary.

Prawdziwa gratka dla miłośników kina i nieco mniej znanej historii naszego miasta.

Program konferencji

prelegent

tytuł wystąpienia

godzina

dr Konrad Meus

(UP Kraków)

”W blasku dziesiątej muzy. Kino i kinematografia w Wadowicach przed 1939 r.”

17.30 17.50

dr Urszula Biel

(APF)

”Z życia codziennego właściciela kina w latach 20. i 30. XX w.”

17.55 18.15

Michał Siwiec-Cielebon

”Kino i wojna wojna i kino”

18.20 18.35

Marcin Witkowski (WCK)

”Kilka kadrów z dziejów wadowickiego kina w latach 1945-1989″

18.45 19.05

dr Monika Maszewska-Łupiniak

(APF, UJ)

”Propagandowa rola filmu na przykładzie obrazu polskiego podziemia niepodległościowego w polskim kinie fabularnym w dobie PRL-u”

19.10 19.30

Piotr Wyrobiec

(WCK)

”KinoCentrum” nowy wymiar wadowickiego kina”

19.35 19.50

W przerwie i po wystąpieniach zapraszamy do kinowych wspomnień i dyskusji z prelegentami.

Opowieść o Żołnierzach Niezłomnych

Hieronim_Dekutowski_1

W czwartek 8 października w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury odbyło się spotkanie z dr. hab. Zdzisławem Zblewskim. Wykład pt. Do końca służąc Polsce. Żołnierze Niezłomni – zamordowani w komunistycznych więzieniach” był zwieńczeniem prezentowanej w Wadowicach wystawie poświęconej ekshumacjom i identyfikacjom ofiar stalinowskiego terroru w latach 40. i 50. XX w. Prelegent przybliżył zebranym trzech Żołnierzy Niezłomnych – mjr. Hieronima Dekutowskiego, żołnierza AK i dowódcy oddziałów leśnych Zrzeszenia ”Wolność i Niezawisłość” na Lubelszczyźnie, ppłk. Stanisława Kasznicy, ostatniego dowódcy NSZ oraz jednego najsłynniejszych dowódców partyzantki antykomunistycznej na Wileńszczyźnie, Białostocczyźnie i Pomorzu Gdańskim – mjr. Zygmunta Szendzielarza”Łupaszki”.

Żołnierze Niezłomni w Wadowickim Centrum Kultury

zaproszenie_na_wykład_8.10_-1

Muzeum Miejskie w Wadowicach zaprasza na wykład dr. hab. Zdzisława Zblewskiego, który odbędzie się 8 października 2015 r. o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury. Wykład ”Do końca służąc Polsce. Żołnierze Niezłomni – zamordowani w komunistycznych więzień” jest zwieńczeniem i uzupełnieniem ekspozycji Niech polska ziemia utuli ich do spokojnego snu… Ekshumacje i identyfikacje ofiar terroru komunistycznego”, prezentowanej do 11 października w ogrodzie przy ul. Kościelnej.

Podczas wykładu przybliżone zostaną postacie bohaterów podziemia niepodległościowego, żołnierzy AK, NSZ, Zrzeszenia WiN, aresztowanych przez polski aparat bezpieczeństwa w latach 40. i 50. XX wieku i zamordowanych, często bez sądu lub po procesach pokazowych, w stalinowskich więzieniach.

Dr hab. Zdzisław Zblewski jest historykiem zajmującym się najnowszą historii Polski, adiunktem w Instytucie Historii UJ. Redaktor naczelny ”Prac Historycznych ZNUJ”, członek redakcji ”Zeszytów Historycznych WiN” oraz ”Pamięci i Sprawiedliwości”. Przez kilka lat pracował w krakowskim oddziale Instytutu Pamięci Narodowej.

Od 2012 r. zasiada w Radzie Naukowej wadowickiego rocznika ”Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”.

Wstęp na wykład jest bezpłatny.

 

Nowa wystawa plenerowa w ogrodzie przy ul. Kościelnej

01_plansza-tytulowa_BLACK-(1)-kopia

Muzeum Miejskie w Wadowicach zaprasza wszystkich miłośników najnowszej historii Polski na wyjątkową ekspozycję, która prezentowana będzie w ogrodzie przy ulicy Kościelnej od 17 września do 9 października 2015 r. Wystawa Niech polska ziemia utuli ich do spokojnego snu… Ekshumacje i identyfikacje ofiar terroru komunistycznego’ prezentuje wyniki ogólnopolskiego projektu badawczego ‚Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956’, realizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej i Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie.

Ekspozycja prezentuje nie tylko specyfikę pracy archeologów, antropologów i genetyków, którzy przeprowadzają ekshumacje i dokonują identyfikacji ofiar ale przede wszystkim przybliża postacie, które zamordowano w polskich więzieniach i potajemnie chowano w nieoznaczonych, często zbiorowych mogiłach. Wśród prezentowanych sylwetek znaleźli się m.in. ostatni komendant główny NSZ ppłk Stanisław Kasznica ‚Maszkowski’ oraz legendarny przywódca antykomunistycznej partyzantki mjr Zygmunt Szendzielarz ‚Łupaszka’.

Wystawa została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Szczecinie a jej autorami są Milena Bykowska (Polska Baza Genetyczna Ofiar Totalitaryzmów) oraz Grzegorz Czapski i dr Paweł Skubisz z IPN. Od 18 września 2014 r., kiedy miało miejsce je uroczyste otwarcie w Szczecinie, ekspozycja podróżuje po całym kraju – była prezentowana m.in. w Warszawie, Krakowie, Wieliczce i Leżajsku.

Europejskie Dni Dziedzictwa 12-13 i 19-20 września 2015 r.

edd-logo

Tegoroczna, 23. edycja Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce organizowana jest pod hasłem Utracone Dziedzictwo. Hasło to zinterpretować można na wiele sposobów i nie wiąże się ono wyłącznie z tragiczną historią kraju doświadczonego wojną i okupacją oraz związanym z tym rabunkiem i niszczeniem dóbr polskiej kultury i sztuki. Utracone dziedzictwo to także ginące współcześnie na naszych oczach skarby architektury – ruiny zamków, stare dworki, dwustuletnie wiejskie chałupy czy zapominana lokalna tradycja. W tegorocznej edycji udział bierze ponad trzydzieści instytucji – muzeów, centrów kultury, stowarzyszeń i bibliotek.

Także Wadowickie Centrum Kultury im. M. Wadowity włączyło się w Europejskie Dni Dziedzictwa oferując bogatą ofertę dla zwiedzających Muzeum Miejskie przy ul. Kościelnej 4. W dniach 12-13 września 2015 r. muzeum zaprasza na multimedialną wystawę Wadowice – miasto, w którym wszystko się zaczęło.

Ekspozycja opowiada o historii miasta i życiu codziennym jego mieszkańców w okresie dwudziestolecia międzywojennego, czyli o latach kiedy w Wadowicach urodził się i spędził swoją młodość Karol Wojtyła. Pierwsza sala to opowieść o dziejach miasta od najstarszych wzmianek o nim (1325 / 1327 r.) po rok 1918, który faktycznie otwiera międzywojnie i zasadniczą część ekspozycji. Kolejne sale opowiadają o przedwojennej oświacie, gospodarce miasta, życiu sportowym, kulturalnym i teatralnym. Przywołują pamięć o fenomenie teatru amatorskiego czy bezpowrotnie utraconej kulturze żydowskiej. Ekspozycja stanowi nowatorskie połączenie archiwalnych fotografii, dokumentów, eksponatów z multimedialnymi środkami przekazu. Zwiedzający, którzy odwiedzą muzeum w drugi weekend września będą mogli skorzystać z dodatkowych atrakcji sali warsztatowej – popróbować swoich sił w kaligrafii, pobawić się w przedwojenne gry i zabawy czy przymierzyć stroje stylizowane na okres międzywojenny i wykonać sobie w nich zdjęcie w fotograficznym atelier…

Na bezpłatne zwiedzanie Muzeum Miejskie zaprasza w sobotę i niedzielę (12-13 września 2015 r.) od 10.00 do 16.00. O godz. 13.00 zwiedzaniem z przewodnikiem.

Muzeum Miejskie w Wadowicach

ul. Kościelna 4

(33) 873 81 00

muzeum@wck.wadowice.pl

Więcej informacji na temat Europejskich Dni Dziedzictwa na stornie: http://edd.nid.pl/

Utracone_dziedzictwo

WADOVIANA W BAZIE BAZHUM

BazHum Rocznik Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny jest już dostępny w bazie BazHum (bazhum.pl) – bibliograficznej bazie czasopism humanistycznych i społecznych, rejestrującej całą zawartość czasopism od pierwszych numerów do bieżących, prowadzonej przez Muzeum Historii Polski w Warszawie. Baza umożliwia szybki i otwarty dostęp do treści naukowych zawartych w czasopismach – udostępnia bowiem zawartość czasopism w formie cyfrowej wraz z opisami bibliograficznymi. Pozyskiwanie, porządkowanie, agregacja i przekazywanie wartościowych informacji za pomocą BazHum zapewnia bardzo precyzyjne wyniki. Łatwiej jest też dotrzeć do materiałów trudnodostępnych.

Umieszczenie Wadovianów w bazie BazHum jest bardzo istotnym krokiem w kierunku dalszego rozwoju rocznika, zwiększeniu jego fachowości i dotarcia do większej grupy odbiorców. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w swoim komunikacie z 29 maja 2013 r. w sprawie kryteriów i trybu oceny czasopism naukowych umieściło BazHum na liście baz referencyjnych uwzględnianych przy ocenianiu i ewaluacji czasopism. Obecność czasopisma naukowego w bazie referencyjnej jest jedną z kluczowych wytycznych branych pod uwagę przy punktowaniu czasopism.