„Wadowickie korzenie Karola Wojtyły”

Karol Wojtyła okładka

18 maja 2013 r. na rynku księgarskim ukazało się nowe wydawnictwo Wadowickiego Centrum Kultury – Wadowickie korzenie Karola Wojtyły autorstwa dr Marty Burghardt. Jest to najobszerniejsza jak dotąd książka o wpływie Wadowic na formację duchową przyszłego papieża. Autorka podjęła się próby odtworzenia w sposób możliwie najbardziej kompletny portretu wielkiego Wadowiczanina. Praca oparta jest na zachowanych dokumentach – księgach parafialnych, katalogach, sprawozdaniach i protokołach szkolnych oraz zaświadczeniach urzędowych, relacjach wadowiczan – m.in. kolegów szkolnych Wojtyły: Jerzego Klugera (zm. 2011 r.), Eugeniusza Mroza i Haliny Kwiatkowskiej, analizie bogatej literatury przedmiotu oraz tekstach samego bł. Jana Pawła II.

Urodzona w 1972 r. Marta Burghardt jest absolwentką Wydziału Literatury i Filozofii Libera Università Maria ss. Assunta w Rzymie, gdzie ukończyła również studia podyplomowe w dziedzinie nauk historyczno-artystycznych z wyceną i ochroną dzieł sztuki. Jako filolog Burghardt od lat zajmuje się postacią Wojtyły jako poety i dramaturga. W latach 2001-2005 współpracowała z Centrum Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie. Jest autorem tłumaczeń na język włoski młodzieńczych poezji przyszłego papieża. W 2007 r., nakładem Wydawnictwa św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej ukazała się jej książka pt. Nieznany przyjaciel Karola Wojtyły. Wincenty Bałys. Burghardt opisała w niej przyjaźń jaka w okresie międzywojnia połączyła trzech młodych wadowickich artystów – Wincentego Bałysa, Karola Wojtyłę i Mieczysława Kotlarczyka. Dowodziła w niej [- -] wpływu Wincentego Bałysa na artystyczne dokonania Karola Wojtyły, na ukształtowanie w nim ogólnego pojęcia sztuki oraz na wyczulenie jego wrażliwości na piękno otaczającego świata (z noty od Wydawcy).

img896Wadowickie korzenie Karola Wojtyły to pokłosie rozprawy doktorskiej autorki, napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Jacka Popiela, absolwenta wadowickiego liceum z 1973 r., i obronionej na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w 2012 r. Pracę recenzowali prof. dr hab. Franciszek Ziejka i prof. dr hab. Jan Ciechowicz.

Promotor rozprawy – prof. Popiel pisał o publikacji: Kiedy parę lat temu objąłem funkcję promotora [- -] pracy poświęconej wadowickim korzeniom Karola Wojtyły, nadzieja towarzysząca prowadzeniu kolejnego przewodu naukowego młodego badacza łączyła się z obawami. Burghardt, absolwentka jednego z włoskich uniwersytetów, nie miała typowego dla polskich doktorantów polonistycznego i kulturoznawczego przygotowania. Jej książka o poezji Wojtyły, opublikowana we Włoszech, utwierdziła mnie jednak w przekonaniu, że mamy do czynienia z badaczką, która posiada duży potencjał naukowy. Kolejne rozdziały pracy o wadowickich latach Karola Wojtyły potwierdzały, że powstaje niezwykle cenna książka, której nikt wcześniej nie napisał i zapewne w przyszłości nie napisze. Burghardt korzystając z dotychczasowych opracowań i wspomnień (za każdym razem poddanych krytycznej ocenie) potrafiła nie tylko wykorzystać wiedzę ostatnich świadków międzywojennej epoki, ale i dotrzeć do nieznanych materiałów. Autorka dotarła m.in. do niepublikowanych Kronik, ilustrujących niepowtarzalną tradycję teatralną Wadowic pierwszych dziesięcioleci ubiegłego wieku. Rzetelnie scharakteryzowała skalę oddziaływania na Wojtyłę i wadowickie środowisko, pisarzy, malarzy i rzeźbiarzy znajdujących się w kręgu Emila Zegadłowicza i grupy „Czartak”. Efektem naukowych badań jest niezwykle interesująca książka, której bohaterem jest przede wszystkim Karol Wojtyła. Ale bohaterami jej pracy są również wadowiczanie i Wadowice wraz z okolicznymi miejscowościami, rzeka Skawa i niepowtarzalny krajobraz – miejsca i środowiska, które uformowały Karola Wojtyłę, dziś Błogosławionego Jana Pawła II.

Z kolei recenzent Wadowickich korzeni Karola Wojtyły, prof dr hab. Franciszek Ziejka, pisał o imponującej erudycji, dojrzałości ujęcia i badawczej dociekliwości Autorki, która [- -] pokazuje prawdziwy kunszt nie tylko w prezentacji zgromadzonych w wielkiej liczbie materiałów, ale – co ważniejsze – w analizie owych materiałów. Starając się zachować rzadko spotykany w piśmiennictwie poświęconym Janowi Pawłowi II obiektywizm, wiele razy prostuje obiegowe sądy, przywraca właściwy wymiar sprawom z pierwszego okresu życia przyszłego Papieża. Autorka postanowiła dotrzeć do wadowickich korzeni papieża poprzez stworzenie możliwie pełnej panoramy miasta, w którym przyszedł na świat i w którym spędził pierwsze 18 lat swojego życia. Panorama to niezwykła, ułożona metodą mozaikową, dzięki której to metodzie kolejne obrazy nie zachodzą na siebie, ale wzajem się dopełniają, tworząc dzieło błyszczące coraz to innymi kolorami.

Patronat honorowy nad publikacją objął kardynał Stanisław Dziwisz, Metropolita Krakowski oraz Ewa Filipiak, burmistrz Wadowic.

Książka jest dostępna do nabycia w Muzeum Miejskim w Wadowicach i w dobrych księgarniach.