Już jest! Nowy, jubileuszowy numer ”Wadovianów”

Ukazał się kolejny, jubileuszowy numer rocznika ”Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”. Promocji pisma towarzyszyć będzie wykład historyka z Uniwersytetu Karola w Pradze.

Redakcja ”Wadovianów” zaprasza na spotkanie promujące najnowszy numer pisma, które odbędzie się w czwartek, 1 lutego 2018 r. w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury o godzinie 18.00. Wykład towarzyszący spotkaniu wygłosi historyk, dr Torsten Lorenz z Uniwersytetu Karola w Pradze, członek Rady Naukowej rocznika. Tematem jego wystąpienia będzie historia wadowickiej i galicyjskiej spółdzielczości.

Tematyka jubileuszowego, dwudziestego numeru ”Wadovianów” wzorem lat ubiegłych jest bardzo różnorodna i obejmującej szerokie spektrum zagadnień. Wśród tekstów recenzowanych na szczególną uwagę zasługuje artykuł prof. Ihora Sribnyaka z uniwersytetu w Kijowie, który podjął zapoczątkowany rok wcześniej przez Wiktora Węglewicza bardzo mały znany temat wadowickiego obozu dla internowanych Ukraińców (1921 r.). Na kartach rocznika Czytelnik znajdzie także ciekawą historię powojennego Andrychowa, opowieść o niezwykłych losach zwykłych Wadowiczan i propozycję na spacer po mieście szlakiem I wojny światowej. Postać zmarłego w 2017 r. prof. Janusza Kotlarczyka, autora licznych artykułów na łamach ”Wadovianów” i przyjaciela redakcji, wspomina dr Dominika Mróz-Krysta.

Serdecznie zapraszamy!

Z nowości wydawniczych

W ostatnich miesiącach ukazały się na rynku wydawniczym nowe publikacje, które poszerzają i uzupełniają wiedzę na temat historii szeroko rozumianej ziemi wadowickiej. Szeroko, bo książki traktują zarówno o księstwach oświęcimskim i zatorskim, więc o strukturach państwowych w ramach których Wadowice funkcjonowały do XVI wieku, jak i o kolei kalwaryjskiej, między innymi w czasach galicyjskich gdy miasto były siedzibą władz rozległego powiatu. Publikacje te zasługują na uwagę także przez wzgląd na fakt, że wśród autorów są naukowcy blisko związani z redakcją Wadovianów – wśród nich dr Krzysztof Koźbiał i dr Konrad Meus.

         Zarys_dziejów_kolei_W_KalwariiZarys_dziejów_gminy_Brzeźnica

Staraniem Gminnej Biblioteki Publicznej w Brzeźnicy i dzięki funduszom unijnym wydana została książka pod redakcją prof. Nowakowskiego Zarys dziejów gminy Brzeźnica i Doliny Karpia. W prezentowanej publikacji – pisze w Słowie wstępnym redaktor – znajduje się pięć artykułów prezentujących różne tematy z obszaru dawnej i bardziej współczesnej historii ówczesnych księstw, z położeniem akcentu na sprawy Brzeźnicy i najbliższych okolic. [- -] Publikację otwiera artykuł autorstwa Andrzeja Nowakowskiego, który przed 25 laty, w 1989 r., habilitował się na Wydziale Prawa i Administracji UJ z zakresu ustroju i prawa obu księstw. W swoim artykule, nawiązując do treści rozprawy habilitacyjnej, ukazuje krok po kroku postępujący mimo licznych trudności proces zbliżania się obu księstw do do Korony Polskiej, zarówno w kontekście wewnętrznym, jak również międzynarodowym (na tle stosunków polsko – czeskich). W następnym artykule Krzysztof Koźbiał, również specjalizujący się w tematyce ośięcimsko-zatorskiej, przedstawia osadnictwo oraz infrastrukturę komunikacyjną na obszarze obu księstw w epoce przedrozbiorowej. Grzegorz Wnętrzak, zajmujący się historią Kościoła, omawia rozwój kościelnych struktur (parafii, ich filii i dekanatów) na obszarze księstw, ze szczególnym uwzględnieniem dzisiejszej gminy Brzeźnica. Natomiast Konrad Meus, historyk specjalizujący się w problematyce galicyjskiej, omawia całokształt dziejów Brzeźnicy pod rządami Austrii (1772-1918), charakteryzują rozwój wsi w dobie autonomicznej po 1860 r., w tym także w zakresie życia społeczno-kulturalnego. Opisuje ponadto codzienność i problemy mieszkańców w przededniu Wielkiej Wojny  (1914-1918) oraz podczas jej trwania, a także odradzanie się niepodległego państwa polskiego na tym obszarze pw 1918 r. Końcowy obszerny artykuł napisany przez historyka oświaty Józef Brynkusa prezentuje bujny rozwój dziedzin oświatowych w gminie brzeźnickiej w XX wieku (od okresu międzywojennego dwudziestolecia poprzez okupację niemiecką do początków do Polski Ludowej).

Zarys dziejów gminy Brzeźnica i Doliny Karpia. W 450-rocznicę inkorporacji księstw oświęcimskiego i zatorskiego do Polski (1564-2014), red. A. Nowakowski, Brzeźnica – Kraków 2014, s. 134

oprawa miękka, format 24 cm x 17 cm

Artykuły

Andrzej Nowakowski, Słowo wstępne

Andrzej Nowakowski, Ogólny zarys historyczny księstw oświęcimskiego i zatorskiego oraz etapy ich zbliżenia do Polski (w aspekcie prawnohistorycznym)

Krzysztof Koźbiał, Osadnictwo oraz trakty komunikacyjne na obszarze księstw oświęcimskiego i zatorskiego

Grzegorz Wnętrzak, Parafie i kościoły na terenie ziemi brzeźnickiej. Zarys dziejów sieci parafialnej

Konrad Meus, Brzeźnica w okresie porozbiorowym (1772-1918). Wybrane zagadnienia

Józef Brynkus, Szkolnictwo na ziemi brzeźnickiej w okresie Drugiej Rzeczypospolitej (do 1945 r.). Zarys problematyki

———-

Zarys dziejów kolei w Kalwarii Zebrzydowskiej na tle dziejów kolei galicyjskiej i małopolskiej. W 130-lecie doprowadzenia kolei do Kalwarii (1884-2014) autorstwa prof. dr. hab. Andrzeja Nowakowskiego to kolejna monografia kolejnictwa w jego naukowym dorobku. Recenzent tej pracy dr hab. Józef Brynkus napisał o autorze, że [- -] udoskonalił sobie własny warsztat badawczy, który śmiało może być traktowany jako wzorcowy dla badaczy zajmujących się problematyką monograficzną. I faktycznie. Po książkach Z dziejów wadowickiej kolei (1887-1999) (Wadowice 1999),  Zarys dziejów kolei w Andrychowie (1887-2000) (Wadowice 2000) oraz Zarys dziejów kolei w regionie nadwiślańskim Spytkowice – Brzeźnica (1884-2000). Przyczynek do dziejów powiatu wadowickiego (Wadowice 2001) prof. Nowakowski zajął się historią kolei w Kalwarii Zebrzydowskiej. Niewielki węzeł kolejowy, powstały w tym mieście w 1888 roku, przedstawia autor na szerokim tle dziejów kolei galicyjskiej a później małopolskiej (po rok 2014). Wiele miejsca poświęcił okresowi okupacji, w tym tragedii kolejowej w Barwałdzie w listopadzie 1944 roku.

A. Nowakowski, Zarys dziejów kolei w Kalwarii Zebrzydowskiej na tle dziejów kolei galicyjskiej i małopolskiej. W 130-lecie doprowadzenia kolei do Kalwarii (1884-2014), Rzeszów 2014, s. 176

oprawa miękka, format 23,5 cm x 16,5 cm

Siedemnasty numer rocznika już w sprzedaży!

Okładka Wadoviana 17   W dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury odbyło się kolejne już spotkanie z cyklu Wokół Wadovian. Z racji rocznicy wybuchu I wojny światowej tematyka spotkania koncentrowała się na dziejach Wadowic i wadowiczan przed stu laty. Prof. Michał Baczkowski, wybitny znawca historii wojskowości z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przedstawił te wydarzenia w wykładzie Z Wadowic na front wschodni. Wielka Wojna w Galicji 1914-1917.

Podczas spotkania miała miejsce również promocja kolejnego, siedemnastego już numeru rocznika Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny. Najnowszy numer pierwszego naukowego pisma na ziemi wadowickiej zaskakuje już swoją kolorową okładką, na której znajduje się zdjęcie barokowego ołtarza niegdyś zdobiącego wadowicki kościół a obecnie znajdującego w Łazanach. Pisze o tym na łamach rocznika dr Tomasz Graff z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Od 2012 r. pismo podzielone jest dwie części – recenzowaną naukową i nierecenzowaną popularno-naukową. Tegoroczne Wadoviana liczą 240 stron, na których znalazło się aż osiem rozpraw i artykułów recenzowanych przez osiemnastu recenzentów zewnętrznych oraz kilka tekstów nierecenezowanych, co nie zmienia faktu, że poziom warsztatu autorów publikujących w tej części Przeglądu jest równie wysoki. Tematyka podejmowana w artykułach jest bardzo różnorodna – począwszy od osadnictwa cysterskiego na ziemiach księstwa zatorskiego i historię budowy zamku w Zatorze po bardzo ciekawą biografię mjr. Aleksandra Iwańskiego i artykuł o mordzie polskich oficerów związanych z Wadowicami w obozie Auschwitz-Birkenau. Na łamach Wadovianów, obok tradycyjnych już relacji z wydarzeń, recenzji oraz bibliografii publikacji związanych z Wadowicami za rok bieżący i 2008, znalazł się ciekawy artykuł Bogusława Malca o historii wadowickich filatelistów.

Od dzisiaj Wadoviana są już do nabycia w biurze Muzeum Miejskiego, w sekretariacie Domu Kultury oraz wadowickich księgarniach.

Monografia galicyjskich Wadowic

Okładka K. Meus 1

Monografia galicyjskich Wadowicach

Promocja książki dr. Konrada Meusa Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego. Spotkanie, na które zaprasza autor publikacji oraz WCK odbędzie się 6 marca 2014 roku o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury przy ul. Teatralnej 1.

Autor, dr Konrad Meus jest wieloletnim współpracownikiem „Wadovianów” i autorem licznych artykułów o galicyjskich Wadowicach. Jego książka to publikacja pracy doktorskiej, napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Kazimierza Karolczaka w Katedrze Historii XIX wieku Instytutu Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.

Sam autor monografii galicyjskich Wadowic napisał o niej we Wstępie: Książka w sposób monograficzny ukazuje transformację społeczno-gospodarczą Wadowic w okresie przynależności miasta do monarchii habsburskiej. W wielu przypadkach konieczne było odwoływanie się do procesów, które miały charakter ogólnogalicyjski. Dla przykładu wymienię tylko: transformację demograficzną, industrializację, wzrost aktywności społecznej mieszkańców. Tym sposobem na kanwie Wadowic utworzono typowy model średniej wielkości miasta galicyjskiego.