Już jest! Nowy, jubileuszowy numer ”Wadovianów”

Ukazał się kolejny, jubileuszowy numer rocznika ”Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”. Promocji pisma towarzyszyć będzie wykład historyka z Uniwersytetu Karola w Pradze.

Redakcja ”Wadovianów” zaprasza na spotkanie promujące najnowszy numer pisma, które odbędzie się w czwartek, 1 lutego 2018 r. w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury o godzinie 18.00. Wykład towarzyszący spotkaniu wygłosi historyk, dr Torsten Lorenz z Uniwersytetu Karola w Pradze, członek Rady Naukowej rocznika. Tematem jego wystąpienia będzie historia wadowickiej i galicyjskiej spółdzielczości.

Tematyka jubileuszowego, dwudziestego numeru ”Wadovianów” wzorem lat ubiegłych jest bardzo różnorodna i obejmującej szerokie spektrum zagadnień. Wśród tekstów recenzowanych na szczególną uwagę zasługuje artykuł prof. Ihora Sribnyaka z uniwersytetu w Kijowie, który podjął zapoczątkowany rok wcześniej przez Wiktora Węglewicza bardzo mały znany temat wadowickiego obozu dla internowanych Ukraińców (1921 r.). Na kartach rocznika Czytelnik znajdzie także ciekawą historię powojennego Andrychowa, opowieść o niezwykłych losach zwykłych Wadowiczan i propozycję na spacer po mieście szlakiem I wojny światowej. Postać zmarłego w 2017 r. prof. Janusza Kotlarczyka, autora licznych artykułów na łamach ”Wadovianów” i przyjaciela redakcji, wspomina dr Dominika Mróz-Krysta.

Serdecznie zapraszamy!

Dr Torsten Lorenz w Radzie Naukowej rocznika „Wadoviana”

quer II

Grono Rady Naukowej naszego rocznika powiększyło się o kolejnego członka. Jest nim dr Torsten Lorenz, historyk i wykładowca Uniwersytetu Karola w Pradze, absolwent Uniwersytetów w Moguncji i Kolonii oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako historyk-slawista i politolog zajmuje się przede wszystkim badaniem nacjonalizmu gospodarczego i spółdzielczości na przełomie XIX i XX w., agraryzmu w Europie Środkowo-Wschodniej  (XIX-XX w.) a także, co dla ”Wadovian” wyjątkowo cenne, historią miast granicznych między monarchą habsburską a Imperium Rosyjskim.

Zresztą skomplikowane zagadnienia społeczno-gospodarcze podjął w swej pracy doktorskiej poświęconej stosunkom polsko – niemiecko – żydowskim w Międzychodzie (Wielkopolska), obronionej na  Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie n. Odrą w 2003 r. Ma za sobą doświadczenie pracownika naukowego na Uniwersytetach we Frankfurcie n. Odrą (1999-2006), w Wiedniu (2007-2008), Dreźnie i Oldenburgu (2009) oraz wykładowcy w berlińskim Uniwersytecie Humboldta. Obecnie jest wykładowcą Uniwersytetu Karola w Pradze.

Dr Lorenz jest blisko związany z polskim środowiskiem naukowym zarówno poprzez zainteresowania badawcze (wspólne projekty i wydawnictwa – więcej o Jego dorobku naukowym tutaj) jak i udział w pracach redakcyjnych polskich pism naukowych – ”Studia z historii społeczno-gospodarczej XIX i XX wieku” (Łódź) oraz ”Nowej Ukrainy” (Kraków).

Dr Torsten Lorenz, obok prof. Aloisa Woldana z Wiednia, jest kolejnym członkiem Rady Naukowej „Wadovian” reprezentującym zagraniczne ośrodki naukowe. Przyjęcie przez dr. Lorenza zaproszenia do współpracy jest dla naszego rocznika wyróżnieniem i stwarza nowe możliwości – tak dla dotarcia do szerszego grona odbiorców jak i rozszerzenia zakresu tematycznego artykułów i rozpraw z dziedziny historii społeczno-gospodarczej, w której nowy członek Rady jest niekwestionowanym ekspertem.

Zmarł Ojciec Honorat Czesław Gil

O. Honorat Czesław Gil OCD (1934-2015)

W sobotę 12 września w klasztorze OO. karmelitów bosych w Wadowicach zmarł w wieku 81 lat dr hab. O. Honorat Czesław Gil, historyk Kościoła i Karmelu Terezjańskiego w Polsce, badacz dziejów Wadowic, bliski współpracownik redakcji i członek Rady Naukowej ‚Wadovianów’.

Czesław Gil urodził się 11 października 1934 r. w Kidałowicach koło Jarosławia na Podkarpaciu. Śluby zakonne złożył w Czernej w 1952 r. przyjmując imię zakonne Honorat od św. Teresy a święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie w maju 1959 r. Studiował historię Kościoła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie w 1962 r. otrzymał tytuł magistra, następnie na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego a w roku 1968 uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie historii Kościoła na KUL. W 1991 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego z historii Kościoła czasów najnowszych na Papieskiej Akademii Teologicznej  (obecnie Uniwersytet Papieski Jana Pawła II) w Krakowie. Sam także był wykładowcą historii Kościoła i dziejów zakonu w Wyższym Seminarium Duchownym Karmelitów Bosych w Krakowie.

Efektem Jego pracy naukowej, której bazą były szczegółowe kwerendy w archiwach kościelnych i zakonnych, były liczne publikacje z zakresu historii zakonu, w tym pierwszego polskiego zarysu jego dziejów, historii karmelitów w Wadowicach, kultu św. Józefa i życia religijnego w mieście w dwudziestoleciu międzywojennym. Dorobek naukowy o. Honorata obejmuje ponad setkę publikacji, w tym obszerną biografię św. o. Rafała Kalinowskiego, oraz edycję źródeł, m.in. kronik klasztoru wadowickiego (więcej).

Całe swoje życie zakonne o. Honorat związał z wadowickim Karmelem. Był nauczycielem historii w tutejszym Niższym Seminarium Duchownym, opiekunem klasztornego archiwum a przez pewien czas także podprzeorem. Był zaangażowany w proces beatyfikacyjny i kanonizacyjny o. Rafała Kalinowskiego, który był mu szczególnie bliski. Współpracował z Postulacją Generalną Zakonu a w procesie kanonizacyjnym pierwszego przeora wadowickiego Karmelu był wicepostulatorem. Tą samą funkcję pełnił w procesie beatyfikacyjnym O. Alfonsa Marii Mazurka. Przewodniczył Komisji Historycznej (2007-2009) w dochodzeniu diecezjalnym dotyczącym beatyfikacji i kanonizacji karmelitanki bosej sł. b. Teresy od Jezusa (Marianny Marchockiej).

Żyjąc i pracując w klasztorze ‚Na Górce’ o. Honorat zaangażował się także aktywnie w propagowanie historii Wadowic. Oprócz artykułów o życiu religijnym, społecznym i kulturalnym miasta, przede wszystkim w okresie dwudziestolecia międzywojennego, był autorem tekstów do albumu ‚Wadowice. Kartki z rodzinnego albumu’, który ukazał się nakładem Wadowickiego Centrum Kultury w 2009 r. Od lat związany był z redakcją ‚Wadovianów. Przeglądu historyczno-kulturalnego’ a po reorganizacji pisma w rocznik naukowy został członkiem jego Rady Naukowej. Zawsze był gotowy służyć radą i pomocą, mimo coraz słabszego zdrowia jeszcze w sierpniu opiniował artykuły skierowane do teki redakcyjnej rocznika.

O. Honorat Gil został pochowany w kwaterze OO. karmelitów na wadowickim cmentarzu parafialnym.

Siedemnasty numer rocznika już w sprzedaży!

Okładka Wadoviana 17   W dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury odbyło się kolejne już spotkanie z cyklu Wokół Wadovian. Z racji rocznicy wybuchu I wojny światowej tematyka spotkania koncentrowała się na dziejach Wadowic i wadowiczan przed stu laty. Prof. Michał Baczkowski, wybitny znawca historii wojskowości z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przedstawił te wydarzenia w wykładzie Z Wadowic na front wschodni. Wielka Wojna w Galicji 1914-1917.

Podczas spotkania miała miejsce również promocja kolejnego, siedemnastego już numeru rocznika Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny. Najnowszy numer pierwszego naukowego pisma na ziemi wadowickiej zaskakuje już swoją kolorową okładką, na której znajduje się zdjęcie barokowego ołtarza niegdyś zdobiącego wadowicki kościół a obecnie znajdującego w Łazanach. Pisze o tym na łamach rocznika dr Tomasz Graff z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Od 2012 r. pismo podzielone jest dwie części – recenzowaną naukową i nierecenzowaną popularno-naukową. Tegoroczne Wadoviana liczą 240 stron, na których znalazło się aż osiem rozpraw i artykułów recenzowanych przez osiemnastu recenzentów zewnętrznych oraz kilka tekstów nierecenezowanych, co nie zmienia faktu, że poziom warsztatu autorów publikujących w tej części Przeglądu jest równie wysoki. Tematyka podejmowana w artykułach jest bardzo różnorodna – począwszy od osadnictwa cysterskiego na ziemiach księstwa zatorskiego i historię budowy zamku w Zatorze po bardzo ciekawą biografię mjr. Aleksandra Iwańskiego i artykuł o mordzie polskich oficerów związanych z Wadowicami w obozie Auschwitz-Birkenau. Na łamach Wadovianów, obok tradycyjnych już relacji z wydarzeń, recenzji oraz bibliografii publikacji związanych z Wadowicami za rok bieżący i 2008, znalazł się ciekawy artykuł Bogusława Malca o historii wadowickich filatelistów.

Od dzisiaj Wadoviana są już do nabycia w biurze Muzeum Miejskiego, w sekretariacie Domu Kultury oraz wadowickich księgarniach.

Monografia galicyjskich Wadowic

Okładka K. Meus 1

Monografia galicyjskich Wadowicach

Promocja książki dr. Konrada Meusa Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego. Spotkanie, na które zaprasza autor publikacji oraz WCK odbędzie się 6 marca 2014 roku o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury przy ul. Teatralnej 1.

Autor, dr Konrad Meus jest wieloletnim współpracownikiem „Wadovianów” i autorem licznych artykułów o galicyjskich Wadowicach. Jego książka to publikacja pracy doktorskiej, napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Kazimierza Karolczaka w Katedrze Historii XIX wieku Instytutu Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.

Sam autor monografii galicyjskich Wadowic napisał o niej we Wstępie: Książka w sposób monograficzny ukazuje transformację społeczno-gospodarczą Wadowic w okresie przynależności miasta do monarchii habsburskiej. W wielu przypadkach konieczne było odwoływanie się do procesów, które miały charakter ogólnogalicyjski. Dla przykładu wymienię tylko: transformację demograficzną, industrializację, wzrost aktywności społecznej mieszkańców. Tym sposobem na kanwie Wadowic utworzono typowy model średniej wielkości miasta galicyjskiego.

 

Najnowsze „Wadoviana” już w sprzedaży!

okładka

Do sprzedaży trafił najnowszy, 16. już numer Wadovian. Przeglądu historyczno-kulturalnego. Rocznik, wydawany przez Wadowickie Centrum Kultury, obecnie posiada już status czasopisma naukowego.

Gruntowna reorganizacja, jaką nasze czasopismo przeszło na przestrzeni ostatnich dwóch lat, przyniosła sukces w postaci wpisu Wadovian na prestiżową ministerialną listę punktowanych czasopism naukowych. Dzięki temu publikowane na łamach rocznika artykuły zaliczane do dorobku naukowego ich autorów – informuje Piotr Wyrobiec, redaktor naczelny Wadovian oraz dyrektor WCK. – Wyrazem zmian, jakie towarzyszą Wadovianom w ostatnich latach jest m.in. nowa forma okładki.

O czym można przeczytać w najnowszych Wadovianach?

Podobnie jak w numerze poprzednim, rocznik podzielony został na dwie części: naukową, zawierającą recenzowane rozprawy i artykuły oraz popularnonaukową, gdzie obok relacji z wydarzeń minionego roku swoje miejsce znalazły m.in. wspomnienia o zmarłych wadowiczanach i recenzje nowości wydawniczych. W części pierwszej znalazło się siedem rozpraw naukowych, recenzowanych i pozytywnie zaopiniowanych przez 13 recenzentów. Czytelnika z pewnością zainteresuje m.in. historia Matysa Pieniążka, XVI-wiecznego wadowickiego piwowara, który zdobył rozgłos w Krakowie (Tomasz Graff, Sławomir Dryja, Matys Pieniążek. Wadowiczanin, piwowar krakowski z XVI wieku), kontynuacja cyklu Ojcowie założyciele nowoczesnych Wadowic, w której Konrad Meus  scharakteryzował postać Stanisława Łazarskiego oraz przyczynek do dziejów posługi sióstr nazaretanek w szpitalu wadowickim autorstwa s. Danuty Kozieł, archiwistki Krakowskiej Prowincji Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. W oparciu o badania archeologiczne scharakteryzowana została architektura dworu w Graboszycach (Sławomir Dryja, Stanisław Sławiński, Dwór w Graboszycach k. Zatora w świetle najnowszych badań – dwie pierwsze fazy budowy (XV-XVII w.)), a owocem badań prowadzonych nad Skawą jest artykuł poświęcony wpływowi przebiegu rzeki na osadnictwo w okolicach Wadowic (Karol Witkowski, Grzegorz Wysmołek, Wpływ wielonurtowej Skawy na działalność człowieka w dnie doliny). Na uwagę z pewnością zasługuje również tekst Michała Siwca-Cielebona, w którym zajmuje się obecnością wojska w społeczności Wadowic u progu II wojny światowej. Poza tym zapoczątkowane zostały dwa nowe cykle artykułów: Przed obliczem wadowickiej Temidy autorstwa Marcina Witkowskiego oraz ciekawostki geologiczne, opisywane przez prof. Janusza Kotlarczyka w oparciu o archiwalne mapy i zapomniane odkrycia. W najnowszym numerze znalazły się też wspomnienia o zmarłych: Atessie Rudel-Zegadłowicz, córce Emila Zegadłowicza oraz Tomaszu Maczudze, autorze licznych artykułów ukazujących się w „Wadovianach.

Publikację można zakupić w Muzeum Miejskim, sekretariacie WCK, kasie Kina Centrum oraz w wadowickich księgarniach. Najnowszy numer Wadovian jest również dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej rocznika pod adresem wadoviana.eu.

Sukces „Wokół Wadovian”

wokolW piątek, 1 marca 2013 r. w Wadowickim Centrum Kultury odbyło się spotkanie Wokół Wadovian, promujące najnowszy, piętnasty numer Przeglądu historyczno-kulturalnego Wadoviana. W sali kameralnej zebrało się ponad sześćdziesięcioosobowe grono czytelników i sympatyków czasopisma. Redaktor naczelny, Piotr Wyrobiec przypomniał krótko historię Wadovian, w których w ciągu minionych piętnastu lat ukazało się już 226 artykułów a publikowało w nich 85 autorów.

Motywem przewodnim spotkania były materiały źródło dotyczące historii Wadowic i wadowiczan znajdujące się w zasobach archiwów polskich, austriackich i ukraińskich.

Jako pierwszy prelekcję wygłosił dr Tomasz Graff z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, przybliżając nieznane dotąd źródła do biografii Marcina Wadowity. Przedstawił m.in. nieznany portret akademika rodem z Wadowic, wiszący w krużgankach karmelitańskich na Piasku w Krakowie czy wpis do księgi z 1603 r., w której Wadowitę odnotowano z tytułem kanonika św. Anny. Kolejny wykład wygłosił kierownik oświęcimskiego oddziału Archiwum Państwowego w Katowicach, Paweł Hudzik, który na ponad dwustu slajdach przedstawił wadowiana z zasobu archiwum w Oświęcimiu. Wśród nich protokoły z posiedzeń Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w Wadowicach, pieczęcie miejskie oraz pieczęcie różnych instytucji, m.in. straży pożarnej. Dr Konrad Meus z Uniwersytetu Pedagogicznego scharakteryzował pokrótce materiały dotyczące Wadowic, które znajdują się w archiwach zagranicznych – w Wiedniu i we Lwowie. Wśród ciekawostek wymienił bardzo szczegółowe wojskowe mapy austriackie, uwzględniające nachylenie terenu, dzięki którym można dzisiaj odtworzyć nawet wiejskie trakty w XIX i w początkach XX wieku. Jako wystąpił Marcin Witkowski opowiadając o Domowej Książce Meldunkowej z ul. Kościelnej 6, dzięki której można odtworzyć dzieje przedwojennych wadowickich rodzin. Jako przykład możliwości jakie daje to źródło, prelegent przedstawił tragiczną historię żydowskiej rodziny Korngutów.

Piątkowy sukces  skłania ku idei aby spotkania Wokół Wadovian stały się cykliczne.

Wokół Wadovian – spotkanie

wokolZapraszamy Państwa na spotkanie Wokół Wadovian, które organizujemy w związku z wydaniem nowego, piętnastego numeru Przeglądu historyczno-kulturalnego Wadoviana. Czasopismo przeszło gruntowną reorganizację w kierunku fachowego pisma naukowego. Powołana została Rada Naukowa oraz przebudowana struktura czasopisma.

Zmiany przeprowadzone w Wadovianach, zmierzające do podniesienia prestiżu pisma, determinują konieczność szerszej dyskusji nad przyszłością rocznika i kierunków jego rozwoju.

Motywem przewodnim spotkania jest ukazanie Wadowic i wadowiczan przez pryzmat najciekawszych dokumentów i materiałów (także ikonograficznych) znajdujących się w polskich, ukraińskich i austriackich archiwach oraz źródeł miejscowych.

Termin: 1 marca 2013 r., godz. 18.00, sala kameralna WCK

 

Program spotkania Wokół Wadovian (1 marca 2013 r., godz. 18.00, WCK)

 

  • Piotr Wyrobiec

15-lecie Przeglądu historyczno-kulturalnego Wadoviana

  • Paweł Hudzik

Wadowice w zbiorach oświęcimskiego oddziału Archiwum Państwowego

  • dr Tomasz Graff

Nieznane źródła do biografii Marcina Wadowity

  • dr Konrad Meus

Między Wiedniem a Lwowem – „wadoviana” w archiwach austriackich i ukraińskich

  • Marcin Witkowski

Książki meldunkowe jako źródło do poznania dziejów miasta i jego mieszkańców

 

Dyskusja z prelegentami i autorami artykułów w Wadovianach

kawa, herbata, lampka wina

Nowe Wadoviana już w sprzedaży!

okladkaW sprzedaży jest już kolejny, 15. numer Przeglądu historyczno-kulturalnego Wadoviana, wydawanego przez Wadowickie Centrum Kultury. Nasze czasopismo przeszło gruntowną reorganizację, w związku z rozpoczętymi przez redakcję staraniami w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego o uzyskanie wpisu na listę naukowych publikacji punktowanych. Dzięki temu publikowane na łamach Wadovian artykuły będą zaliczane do dorobku naukowego ich autorów.

Powołaliśmy Radę Naukową, która zapewni wysoki poziom merytoryczny rocznika. W jej skład weszli: prof. dr hab. Tadeusz Bujnicki, prof. dr hab. Henryk Czubała, o. dr hab. Czesław Gil OCD oraz dr hab. Zdzisław Zblewski. Redakcja wspólnie z Radą Naukową sprecyzowała zakres tematyczny tekstów publikowanych w naszym czasopiśmie. Na łamach Wadovian będą więc ukazywać się artykuły o tematyce historycznej, kulturalnej i społecznej, geograficzny ich zasięg będzie obejmował jednostkę administracyjną, do której w opisywanym momencie dziejów należały Wadowice.

Zmianie uległa konstrukcja czasopisma. Od 2012 r. Wadoviana składa się z dwóch części. Pierwsza zawiera rozprawy i artykuły, które spełniają wymogi artykułów naukowych i uzyskały pozytywną opinię dwóch zewnętrznych recenzentów. W numerze 15 teksty recenzowali: ks. prof. dr hab. Andrzej Bruździński, dr Tomasz Graff, dr Krzysztof Koźbiał, dr Paweł Krokosz, o. dr Maciej Sadowski CSsR oraz dr Przemysław Wywiał.

Druga część Wadovian – Miscellanea, składa się z kilku działów. W Pro Memoria znajdują się artykuły prezentujące sylwetki znanych mieszkańców Wadowic i z miastem związanych – zarówno zmarłych niedawno, jak i postaci z minionych wieków. Wspomnienia to forum dla wadowiczan, którzy na tle dziejów miasta przedstawiają swoje przeżycia z dalszej i bliższej przeszłości. W Wydarzeniach relacjonujemy najważniejsze projekty i działania kulturalne, odbywające się w ostatnim roku. Nowy dział – Bibliografia, zawiera krótkie notki o publikacjach dotyczących Wadowic i okolicy, jakie znalazły się na rynku księgarskim od ostatniego numeru.

W najnowszym numerze czytelnik znajdzie m.in. przyczynek do historii wadowickich nazaretanek autorstwa s. Danuty Kozieł, archiwistki Krakowskiej Prowincji Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu oraz dzieje wadowickiego garnizonu wojskowego w pierwszych miesiącach niepodległości, które, w oparciu o dokumenty Centralnego Archiwum Wojskowego, przybliżył Michał Siwiec-Cielebon. Kilka artykułów poświęconych jest sylwetkom wadowiczan. Dr Konrad Meus przybliżył zapomnianą dziś postać barona Józefa Bauma Ritter von Appelshofen, rozpoczynając tym samym cykl artykułów poświęconych założycielom nowoczesnych Wadowic. Marcin Witkowski przypomniał postać Józefa Putka, kontrowersyjnego polityka, działacza ludowego i pisarza. Ten sam autor przedstawił także sylwetki dwóch innych, niedawno zmarłych wadowiczan – ks. dra Czesława Skowrona oraz sportowca i działacza wadowickiej Solidarności Józefa Zemana. W związku z aresztowaniem ks. Skowrona przez UB i uwięzieniem na Montelupich, w biogramie kapłana autor poświecił nieco więcej miejsca procesowi kurii krakowskiej. Z kolei dr Tomasz Graff w swych archiwalnych i bibliotecznych poszukiwaniach odnalazł kolejnego zapomnianego wadowiczanina – doktora świętej teologii, augustianina Pawła Vois Wadowitę – postać w XVII w. znaną nie tylko w Polsce ale i w Europie.

Swoje młodzieńcze lata w mieście wspominają prof. Janusz Kotlarczyk i Tomasz Maczuga.

Publikacje można zakupić w: Muzeum Miejskim, sekretariacie WCK, kasie kina Centrum oraz wadowickich księgarniach.