Wiosna w Muzeum Miejskim – na ludowo

               

Kwiecień w Muzeum Miejskim upłynie w klimacie regionalnej tradycji i folkloru Podbeskidzia. Gościem „Wadowickich Spotkań z historią” będą rekonstruktorki stroju ludowego z Jaroszowic a na Kościelnej swoje prace zaprezentuje Kazimierz Paździora, rzeźbiarz z Tomic.

Kolejne spotkanie z cyklu „Wadowickich Spotkań z historią” zatytułowane „Historia nicią pisana” odbędzie się w czwartek, 12 kwietnia w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury o godzinie 17.00. Panie ze Stowarzyszenia Rozwoju Wsi „Pod Jaroszowicką Górą” opowiedzą o perypetiach związanych z rekonstrukcją ubioru, którego inspiracją było odnalezione w domowym archiwum zdjęcie jaroszowickiej rodziny. W rozmowie z prowadzącym spotkanie dr. Konradem Meusem, historykiem i wykładowcą z Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie, opowiedzą o roli i znaczeniu stroju dla utrzymania lokalnej tożsamości kulturowej i narodowej. Smaczną atrakcją będzie przygotowany przez Jaroszowianki poczęstunek.

Z kolei w niedzielę, 15 kwietnia w sali ekspozycyjnej Muzeum Miejskiego na ul. Kościelnej o godzinie 16.00 odbędzie się wernisaż wystawy rzeźb Kazimierza Paździory, artysty-amatora z Tomic. Na ekspozycji zaprezentowanych zostanie ponad 40 prac z bogatego zbioru, który rzeźbiarz tworzy już od blisko 50 lat. Znaczna część rzeźb pokazuje codzienne życie na wsi, pracę w gospodarstwie, na polu, charakterystyczne dla wsi postacie. Wśród prac są także świątki – figurki sakralne przedstawiające Matkę Boską, Chrystusa i świętych. Rzeźby zachowały w większości surowy charakter i tylko nieliczne są polichromowane. Za swoją twórczość Kazimierz Paździora został wyróżniony m.in. w Otwartym Przeglądzie Plastycznym w 2000 r. oraz konkursie „Współczesna Rzeźba Nadskawia” w 2004 r. Jego prace prezentowane były podczas wystaw zbiorowych „Wadowickiego Śrdowiska Artystycznego” w 2005 i 2010 r.

Wystawa będzie prezentowana w Muzeum Miejskim do 14 maja 2018 r.

12 kwietnia 2018 r., godz. 17.00 – „Historia nicią pisana” (sala kameralna, Wadowickie Centrum Kultury)

15 kwietnia – 14 maja 2018 r. – wystawa rzeźb Kazimierza Paździory (Muzeum Miejskie)

Już jest! Nowy, jubileuszowy numer ”Wadovianów”

Ukazał się kolejny, jubileuszowy numer rocznika ”Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”. Promocji pisma towarzyszyć będzie wykład historyka z Uniwersytetu Karola w Pradze.

Redakcja ”Wadovianów” zaprasza na spotkanie promujące najnowszy numer pisma, które odbędzie się w czwartek, 1 lutego 2018 r. w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury o godzinie 18.00. Wykład towarzyszący spotkaniu wygłosi historyk, dr Torsten Lorenz z Uniwersytetu Karola w Pradze, członek Rady Naukowej rocznika. Tematem jego wystąpienia będzie historia wadowickiej i galicyjskiej spółdzielczości.

Tematyka jubileuszowego, dwudziestego numeru ”Wadovianów” wzorem lat ubiegłych jest bardzo różnorodna i obejmującej szerokie spektrum zagadnień. Wśród tekstów recenzowanych na szczególną uwagę zasługuje artykuł prof. Ihora Sribnyaka z uniwersytetu w Kijowie, który podjął zapoczątkowany rok wcześniej przez Wiktora Węglewicza bardzo mały znany temat wadowickiego obozu dla internowanych Ukraińców (1921 r.). Na kartach rocznika Czytelnik znajdzie także ciekawą historię powojennego Andrychowa, opowieść o niezwykłych losach zwykłych Wadowiczan i propozycję na spacer po mieście szlakiem I wojny światowej. Postać zmarłego w 2017 r. prof. Janusza Kotlarczyka, autora licznych artykułów na łamach ”Wadovianów” i przyjaciela redakcji, wspomina dr Dominika Mróz-Krysta.

Serdecznie zapraszamy!

Zmarł profesor Janusz Kotlarczyk

W niedzielę 1 października 2017 roku zmarł w wieku 86 lat prof. dr hab. inż. Janusz Kotlarczyk, geolog, pracownik naukowy krakowskiej AGH, człowiek PAN i PAU. Przez lata współpracował z Muzeum Miejskim w Wadowicach oraz rocznikiem ”Wadoviana”.

Urodził się w 1931 roku w Wadowicach. Był synem Tadeusza (1903-1940), profesora gimnazjalnego, zamordowanego w Gusen, wnukiem Stefana (1874-1931), twórcy teatru amatorskiego (słynnej w mieście ”Jagiellonki”) oraz bratankiem Mieczysława (1908-1978), przyjaciela Karola Wojtyły, twórcy Amatorskiego Teatru Powszechnego w Wadowicach a w latach okupacji krakowskiego Teatru Rapsodycznego.

Swoją karierę naukową związał z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie, gdzie w latach 1969 – 1974 kierował Instytutem Geologii Regionalnej i Złóż Węgli. Tam także uzyskał profesurę (1980 rok). Był założycielem i Honorowym Przewodniczącym Komisji Geoinformatyki PAU. Do jego osiągnięć z zakresu geologii i stratygrafii należą przede wszystkim odkrycie złóż diatomitów na Pogórzu Przemyskim, stratygrafia płaszczowiny skolskiej oraz projekt Krajobrazowego Parku Pogórza Przemyskiego.

Po przejściu na emeryturę zajął się badaniem przeszłości swojej rodziny, mającej bogate artystyczne i patriotyczne tradycje. Opracował m.in. teksty dwóch dramatów swojego dziadka: …Z doby dzisiejszej oraz Za Matkę Ojczyznę (Wadowickie Centrum Kultury, Wadowice 2007). Jego teksty publikowane były na łamach ”Wadovianów”, gdzie wspominał nie tylko ojca (Tadeusz Kotlarczyk – w służbie wychowaniu obywatelskiemu, ”Wadoviana” 2001, nr 6) i wuja (Wadowickie teatry, teatrzyki i idee Mieczysława Kotlarczyka, ”Wadoviana” 2015, nr 18), ale także spędzone w Wadowicach lata szkolne i tradycje licealnych zjazdów (Nasza klasa w naszej starej budzie i my potem, ”Wadoviana” 2012, nr 15). Ciekawy tekst poświęcił także ukochanej geologii (O cyfrowej mapie geologicznej Ziemi Wadowickiej Staszica, przekroju przez Babią Górę Puscha, karpackich formacjach Hoheneggera i rybkach tropikalnych z inwałdzkiej Krakowicy, ”Wadoviana” 2013, nr 16) a ostatnio nawet rozważaniom filozoficznym (Albi tibulli distichon wadowicensis (II.1.13) relectus – czyli w poszukiwaniu autorskiego sensu cytatu, ”Wadoviana” 2014, nr 17).

Pogrzeb odbędzie się w poniedziałek, 9 października w Wadowicach. Prof. Kotlarczyk zostanie pochowany na wadowickim cmentarzu.

Światowy bestseller w limitowanej wadowickiej edycji – ”Monopoly” podbija Wadowice!

Monopoly

Wadowice są kolejnym po Gdańsku i Krakowie miastem, które posiada swoją własną edycję legendarnej już gry planszowej ‘’Monopoly’’. Jej premiera odbyła się w sobotnie przedpołudnie 16 lipca na wadowickim Rynku. Na specjalnie przygotowanej planszy o powierzchni 16 m² młodzi wadowiczanie przy pomocy pracowników Wadowickiego Centrum Kultury i wolontariuszy mogli spróbować swoich sił w ekonomicznej grze, której celem jest obracanie pieniędzmi i zakup nieruchomości.

W niedzielę 17 lipca w grę można było zagrać w miejscach, które znalazły się na planszy wadowickiego ‘’Monopoly’’ – cukierni ‘’Galicjanka’’ i w Hotelu Młyn Jacka w Jaroszowicach. ‘’Monopoly. Edycja Wadowice’’ można nabyć w.in. w Muzeum Miejskim na ul. Kościelnej oraz sekretariacie WCK na ul. Teatralnej w cenie 110 zł. Grę będzie też można kupić w wybranych punktach handlowych w mieście – księgarniach i sklepach z zabawkami.

Limitowana edycja wadowicka gry ’’Monopoly’’ składa się z 40 pól, na których znalazły się firmy i instytucje charakterystyczne dla tutejszego biznesu a jednocześnie od lat kojarzone z miastem. Wśród tych miejsc są m.in.: Wadowickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, Muzeum Miejskie, Kino Centrum, Urząd Miejski, Plac Jana Pawła II ale także słynna już na cały świat kremówka, wadowickie kościoły i klasztory.

Monopoly_plansza

Gra została wydana przez firmę Winning Moves (autora pozostałych ‘’lokalnych’’ edycji ‘’Monopoly’’) we współpracy z Wadowickim Centrum Kultury oraz Wydziałem Promocji Urzędu Miasta w Wadowicach.

NOC MUZEÓW 2015

logo-1

Tegoroczna Noc Muzeów, na którą zaprosiliśmy w sobotę 16 maja, odbyła się w klimacie kinowo-filmowym. Nie przez przypadek bo w 2015 r. przypada 100. rocznica pierwszego wadowickiego seansu filmowego w kinoteatrze Teofila Wysogląda. W wydarzeniach, które zaproponowaliśmy w tym roku uczestniczyło kilkaset osób. Rozpoczęliśmy od spotkania z reżyserem, scenarzystą, historykiem kina a przede wszystkim krytykiem filmowym Stanisławem Janickim, znanym z popularnego programu W starym kinie”.

Gość opowiadał o początkach kina i arcydziełach przedwojennej kinematografii, w tym włoskiej historycznej megaprodukcji (jak na warunki przedwojenne oczywiście) pt. Quo Vadis”, tej samej, która została pokazana jako pierwszy wyświetlony w Wadowicach film. Głównym punktem programu, który w ogrodzie przy Kościelnej zgromadził blisko setkę osób był niemiecki film niemy z 1918 r. pt. Mania”, w którym tytułową rolę zagrała pochodząca z Polski aktorka Pola Negri. Filmowi towarzyszyła muzyka grana na żywo przez zespół etno-folkowy Czerwie.

Dopełnieniem kinowo-filmowej Nocy Muzeów była okolicznościowa ekspozycja w Muzeum Miejskim, na której opowiedzieliśmy o dziejach wadowickiego srebrnego ekranu – od kinoteatru Wysogląda po kino Centrum działające przy Wadowickim Centrum Kultury. Pokazaliśmy też urządzenia do projekcji, taśmy filmowe, sklejarki, nawijarki… jednym słowem wszystko co było przed laty niezbędne do przygotowania i projekcji filmów. Na techniczne pytania odpowiadał kinooperator kina Centrum” Dariusz Domaszewicz. Tradycyjnie do północy można było bezpłatnie zwiedzać stałą wystawę w muzeum – Wadowice – miasto, w którym wszystko się zaczęło.

Noc Muzeów 2015 r. otwarła jednocześnie cały cykl wydarzeń związanych z obchodami jubileuszu wadowickiego kina. Ze szczegółami kolejnych imprez można będzie zapoznać się na stronie wadowickiekino.pl.

  Noc Muzeów 2015 16.05.2015 r. (20)  Noc Muzeów 2015 16.05.2015 r. (43)   Noc Muzeów 2015 16.05.2015 r. (97)

Siedemnasty numer rocznika już w sprzedaży!

Okładka Wadoviana 17   W dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury odbyło się kolejne już spotkanie z cyklu Wokół Wadovian. Z racji rocznicy wybuchu I wojny światowej tematyka spotkania koncentrowała się na dziejach Wadowic i wadowiczan przed stu laty. Prof. Michał Baczkowski, wybitny znawca historii wojskowości z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przedstawił te wydarzenia w wykładzie Z Wadowic na front wschodni. Wielka Wojna w Galicji 1914-1917.

Podczas spotkania miała miejsce również promocja kolejnego, siedemnastego już numeru rocznika Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny. Najnowszy numer pierwszego naukowego pisma na ziemi wadowickiej zaskakuje już swoją kolorową okładką, na której znajduje się zdjęcie barokowego ołtarza niegdyś zdobiącego wadowicki kościół a obecnie znajdującego w Łazanach. Pisze o tym na łamach rocznika dr Tomasz Graff z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Od 2012 r. pismo podzielone jest dwie części – recenzowaną naukową i nierecenzowaną popularno-naukową. Tegoroczne Wadoviana liczą 240 stron, na których znalazło się aż osiem rozpraw i artykułów recenzowanych przez osiemnastu recenzentów zewnętrznych oraz kilka tekstów nierecenezowanych, co nie zmienia faktu, że poziom warsztatu autorów publikujących w tej części Przeglądu jest równie wysoki. Tematyka podejmowana w artykułach jest bardzo różnorodna – począwszy od osadnictwa cysterskiego na ziemiach księstwa zatorskiego i historię budowy zamku w Zatorze po bardzo ciekawą biografię mjr. Aleksandra Iwańskiego i artykuł o mordzie polskich oficerów związanych z Wadowicami w obozie Auschwitz-Birkenau. Na łamach Wadovianów, obok tradycyjnych już relacji z wydarzeń, recenzji oraz bibliografii publikacji związanych z Wadowicami za rok bieżący i 2008, znalazł się ciekawy artykuł Bogusława Malca o historii wadowickich filatelistów.

Od dzisiaj Wadoviana są już do nabycia w biurze Muzeum Miejskiego, w sekretariacie Domu Kultury oraz wadowickich księgarniach.

KINO WOLNOŚĆ W KINIE CENTRUM

plakat kino wolność W ramach ogólnopolskiego projektu „Kino Wolność”, w dniu 11 czerwca 2014 r. o godzinie 19:15 Wadowickie Centrum Kultury zaprasza na specjalny pokaz trzech filmów dokumentalnych, którymi przypomnimy 25. rocznicę przemian demokratycznych i wyborów czerwcowych ‘89.

Projekcji filmów: „Fan” Wojciecha Maciejewskiego, „Dokąd” Pawła Kędzierskiego i „Moje zapiski z podziemia” Jacka Petryckiego, towarzyszyć będzie spotkanie z gośćmi specjalnymi – świadkami i uczestnikiem tamtych, przełomowych dla historii Polski i Europy wydarzeń. Dyskusja będzie tym ciekawsza, że nasi goście – Mieczysław Gil i Maciej Gawlikowski – reprezentują dwa zupełnie odmienne spojrzenia na Okrągły Stół, wybory czerwcowe i polityczny przełom 1989 roku.

Mieczysław Gil – działacz związkowy, współorganizator strajków w Hucie im. Lenina, w okresie „karnawału Solidarności” (1980-1981) przewodniczący Zarządu Regionu Małopolska NSZZ „S”. W stanie wojennym represjonowany (w więzieniu spędził blisko dwa lata). Brał udział w obradach Okrągłego Stołu, zajmując się gospodarką i polityką społeczną. Poseł na sejm kontraktowy 1989 roku i przewodniczący Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Od 2011 roku pełni mandat senatora z ramienia Prawa i Sprawiedliwości.

Maciej Gawlikowski – przedstawiciel młodej opozycji lat 80-tych, działacz Konfederacji Polski Niepodległej, lider Organizacji Młodzieżowej KPN w Małopolsce. Organizator podziemnej drukarni, strajków i manifestacji. Wielokrotnie zatrzymywany przez milicję, pobity przez „nieznanych sprawców”. Od 1990 roku prowadzi działalność reporterską, jest autorem filmów i książek. Jego reportaże, ujawniające kulisy działania SB i karier jej funkcjonariuszy w III RP, wywoływały kontrowersje i „trzęsienia ziemi” na szczytach władzy (po reportażu „Fachowcy” pracę stracił m.in. doradca szefa CBA). Jego książka „Gaz na ulicach” została wybrana przez czytelników Książką Roku 2012.

Filmem „Fan” (1987 r.) przywołamy środowisko artystyczne tamtej epoki, jego poglądy, bolączki i problemy. Osią filmu jest obserwacja publiczności, gromadzącej się wokół fanklubu zespołu MAANAM pt. „Kora”, którego założycielem był Wiesław Ciasnowski. Ten groteskowy guru, pod pozorem zabawy, prowadzi polityczną indoktrynację. „Dokąd” (1990 r.) to majstersztyk montażu, będącego kompilacją kronik filmowych, muzyki, pieśni i fragmentów wypowiedzi sekretarzy władzy. Skrócona lekcja historii – kalejdoskop wydarzeń, haseł i postaci historycznych.

Działania ukrywających się działaczy „Solidarności” przywołał Jacek Petrycki (reż. m. in. filmu Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł) w filmie krótkometrażowym „Moje zapiski z podziemia” (2011 r.). W pozbawionym przesadnego patosu filmie reżyser łączy wywiady z bohaterami, opowiadającymi o oczekiwaniu na lepsze czasy w obawie o własną wolność, z udokumentowanymi działaniami sabotażowymi, wplatając nieoficjalne materiały z lat 80-tych. Na ekranie pojawią się opozycjoniści – Jacek Kuroń. Zbigniew Bujak i Jan Lityński.

Monografia galicyjskich Wadowic

Okładka K. Meus 1

Monografia galicyjskich Wadowicach

Promocja książki dr. Konrada Meusa Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego. Spotkanie, na które zaprasza autor publikacji oraz WCK odbędzie się 6 marca 2014 roku o godz. 18.00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury przy ul. Teatralnej 1.

Autor, dr Konrad Meus jest wieloletnim współpracownikiem „Wadovianów” i autorem licznych artykułów o galicyjskich Wadowicach. Jego książka to publikacja pracy doktorskiej, napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Kazimierza Karolczaka w Katedrze Historii XIX wieku Instytutu Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.

Sam autor monografii galicyjskich Wadowic napisał o niej we Wstępie: Książka w sposób monograficzny ukazuje transformację społeczno-gospodarczą Wadowic w okresie przynależności miasta do monarchii habsburskiej. W wielu przypadkach konieczne było odwoływanie się do procesów, które miały charakter ogólnogalicyjski. Dla przykładu wymienię tylko: transformację demograficzną, industrializację, wzrost aktywności społecznej mieszkańców. Tym sposobem na kanwie Wadowic utworzono typowy model średniej wielkości miasta galicyjskiego.

 

Wadowice w Tajnym Archiwum Watykańskim

Okładka Wokół Wadovian 2014

Wadowice w Tajnym Archiwum Watykańskim

Podczas kolejnego spotkania w ramach cyklu Wokół Wadiovian w czwartek 27 lutego 2014 r. o godz. 18:00 w sali kameralnej Wadowickiego Centrum Kultury z wykładem zatytułowanym Wadowice w Tajnym Archiwum Watykańskim wystąpi dr Przemysław Stanko.

Dr Stanko, wykładowca w Instytucie Historii Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie jest historykiem, badaczem staropolskich archiwów i dziejów osadnictwa na terenie Księstwa Oświęcimskiego. Wyniki poszukiwań w archiwach Wrocławia, Warszawy, Wiednia czy Watykanu wywołały już niejedną „historyczną rewolucję”. Jakie tajemnice średniowiecznych i nowożytnych Wadowic skrywają Tajne Archiwum Watykańskie, do których tylko nieliczni badacze mają dostęp?

Sukces „Wokół Wadovian”

wokolW piątek, 1 marca 2013 r. w Wadowickim Centrum Kultury odbyło się spotkanie Wokół Wadovian, promujące najnowszy, piętnasty numer Przeglądu historyczno-kulturalnego Wadoviana. W sali kameralnej zebrało się ponad sześćdziesięcioosobowe grono czytelników i sympatyków czasopisma. Redaktor naczelny, Piotr Wyrobiec przypomniał krótko historię Wadovian, w których w ciągu minionych piętnastu lat ukazało się już 226 artykułów a publikowało w nich 85 autorów.

Motywem przewodnim spotkania były materiały źródło dotyczące historii Wadowic i wadowiczan znajdujące się w zasobach archiwów polskich, austriackich i ukraińskich.

Jako pierwszy prelekcję wygłosił dr Tomasz Graff z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, przybliżając nieznane dotąd źródła do biografii Marcina Wadowity. Przedstawił m.in. nieznany portret akademika rodem z Wadowic, wiszący w krużgankach karmelitańskich na Piasku w Krakowie czy wpis do księgi z 1603 r., w której Wadowitę odnotowano z tytułem kanonika św. Anny. Kolejny wykład wygłosił kierownik oświęcimskiego oddziału Archiwum Państwowego w Katowicach, Paweł Hudzik, który na ponad dwustu slajdach przedstawił wadowiana z zasobu archiwum w Oświęcimiu. Wśród nich protokoły z posiedzeń Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w Wadowicach, pieczęcie miejskie oraz pieczęcie różnych instytucji, m.in. straży pożarnej. Dr Konrad Meus z Uniwersytetu Pedagogicznego scharakteryzował pokrótce materiały dotyczące Wadowic, które znajdują się w archiwach zagranicznych – w Wiedniu i we Lwowie. Wśród ciekawostek wymienił bardzo szczegółowe wojskowe mapy austriackie, uwzględniające nachylenie terenu, dzięki którym można dzisiaj odtworzyć nawet wiejskie trakty w XIX i w początkach XX wieku. Jako wystąpił Marcin Witkowski opowiadając o Domowej Książce Meldunkowej z ul. Kościelnej 6, dzięki której można odtworzyć dzieje przedwojennych wadowickich rodzin. Jako przykład możliwości jakie daje to źródło, prelegent przedstawił tragiczną historię żydowskiej rodziny Korngutów.

Piątkowy sukces  skłania ku idei aby spotkania Wokół Wadovian stały się cykliczne.